Platform voor Urban Mining: een alarmsignaal

Gepubliceerd op 05 oktober 2018

Europese recyclingbedrijven zien grote hoeveelheden waardevolle metalen over het hoofd. Waardevolle metalen gaan verloren, simpelweg omdat recyclen te ingewikkeld is of de hoeveelheid per product te gering is. Onderzoekers schatten dat elk jaar in de EU 20.000 kilo goud - en vergelijkbare hoeveelheden andere waardevolle metalen - verloren gaan als gevolg van het feit dat auto's gesloopt worden of buiten de EU belanden.  GreenLight vroeg Maria Ljunggren Söderman ons bewust te maken van deze pot met goud en uit te leggen wat het doel is van het Urban Mine project.


Tekst ARN Redactie

Moderne auto‘s bevatten steeds meer geavanceerde elektronica en lichtgewicht materialen en dus steeds meer zeldzame en waardevolle metalen. Alleen al het gehele Europese wagenpark bevat meer dan 400.000 kilo goud. Daarvan gaat jaarlijks 20.000 kilo verloren. Op dit moment is het vaak economisch niet aantrekkelijk om de relatief kleine hoeveelheden materiaal te verwijderen, maar de afgedankte metalen worden steeds schaarser en sommige worden in conflictgebieden gewonnen met milieuvervuilende processen.

Uitgangspunt: bewustwording

Het belangrijkste uitgangspunt van het onderzoek is bewustwording, aldus Maria Ljunggren Söderman, onderzoeker bij de afdeling Milieusysteemanalyse van de Chalmers Universiteit in Göteborg. “Het is niet alleen goud dat verloren gaat. We hebben het ook over zilver, kobalt en andere materialen die in auto‘s worden gebruikt. Deze metalen bevinden zich vandaag de dag in onze auto‘s, in hoeveelheden die vergelijkbaar zijn met die van elektronica. Sommige zullen toenemen wanneer elektrische auto‘s steeds gangbaarder worden. Auto‘s zijn een bron van essentiële metalen om rekening mee te houden.“

Hoewel het verkennen van de levenscyclus van al deze metalen geen deel uitmaakte van het onderzoek dat Söderman en haar collega‘s uitvoerden, zijn er geen grote hoeveelheden verschillende andere metalen gedetecteerd of uit de recyclinglijnen in Europa gehaald. Het team bouwde een database op van materialen die in auto's voorkomen en voorspelde de hoeveelheid materialen en het moment waarop ze beschikbaar zouden komen voor recycling - het zogenaamde 'Urban Mine Platform'. Het platform laat de herkomst van elk type metaal zien. Op dit moment kan nog lang niet alles worden teruggewonnen, omdat er voor veel van deze metalen geen recyclingprocessen op commerciële schaal beschikbaar zijn.

De boodschap

"De boodschap van het Urban Mine Platform is dat deze essentiële en schaarse metalen in onze producten aanzienlijk zijn toegenomen, en in de meeste gevallen gebruiken we ze maar één keer. Dit moet aan de kaak gesteld worden, vooral omdat deze metalen nodig zijn voor veel duurzame technologische oplossingen die we op dit moment beschikbaar hebben," zegt ze.

"Metalen, zoals goud, kobalt en lithium, zijn een onmisbare onderdelen voor onze batterijen, mobiele telefoons, elektronische gadgets en voertuigen. Tegelijkertijd is Europa sterk afhankelijk van de import van metalen, waarvan sommige essentieel zijn voor de EU.

Met andere woorden: hoe meer recyclebedrijven in staat zijn om goud en andere metalen te winnen, hoe meer Europa in staat zal zijn om de vraag naar deze metalen te verminderen. Dat zou de facto resulteren in een minder milieubelastende winning van grondstoffen elders op aarde.

Een ontdekking voor recyclers

De database kan een eye opener zijn voor recyclers. Söderman: "De eerste stap zou zijn om naar de gegevens te kijken! En inzicht hebben in de omvang van de hoeveelheid gebruikte metalen.“ De wetenschapper is voorzichtig om niet met de vinger naar fabrikanten of recyclers te wijzen, maar veronderstelt dat weten welke materialen er gevonden kunnen worden helpt in de besluitvorming over investeringen in nieuwe recyclingmethoden en voorzieningen.

Volgens Söderman zouden de bevindingen van het Urban Mine Platform ook belangrijk kunnen zijn voor beleidsmakers in de EU-landen, die op zoek zijn naar manieren om recycling in de circulaire economie te stimuleren. Uiteraard kunnen autofabrikanten een rol spelen door recyclers ondersteuning en begeleiding te bieden in het traceren van deze materialen in hun producten en in de manier waarop ze deze kunnen opnemen in het recyclingproces. Söderman: "Er is nog veel werk te doen op het gebied van voertuigen. Het aantal onderzoeksartikelen over autorecycling is maar een vierde van de artikelen die beschikbaar zijn over elektronicarecycling. Laten we zeggen dat er voldoende mogelijkheden zijn voor vervolgstappen in de auto-industrie en het recyclingonderzoek.“

Het Urban Mine Platform is een rijke bron van gegevens die de zoektocht van de EU naar een circulaire economie zou kunnen ondersteunen. Iedere belanghebbende kan uit de beschikbare gegevens zijn eigen conclusies trekken. Net als beleidsmakers? Doe meer om recycling van waardevolle metalen succesvoller te maken. Recyclers? Wees ervan bewust welke metalen er door de mazen van het net glippen. Autofabrikanten? Deel meer informatie in uw verruimde verantwoordelijkheid als producent. Steun recyclers bij de uitvoering van hun werk.

Urban Mine project

Het Urban Mine Platform is een direct resultaat van een Europees project, gefinancierd door Horizon2020, als onderdeel van een doelstelling van de Europese Commissie om de kennis over essentiële ruwe materialen in de EU te vergroten.

Meer informatie over het project: https://www.chalmers.se/en/projects/Pages/Prospecting-Secondary-Raw-Materials-in-the-Urban-Mine-and-Mining.aspx

De lijst van elementen die voor voertuigen in kaart zijn gebracht, vind je hier (zie het dropdownmenu rechtsboven): http://www.urbanmineplatform.eu/composition/vehicles/elements