‘Elektriciteit ruik je niet, zie je niet en als je ’m voelt ben je te laat’

Gepubliceerd op 23 februari 2022

Nico Kraak van Innovam leert medewerkers van autodemontagbedrijven in één dag hoe ze een auto op een veilige manier spanningsvrij kunnen maken. De training bestaat uit een e-learning, theorie- en een praktijkgedeelte. “Elektrische voertuigen hebben een aantal spelregels en daar dien je je aan te houden.”

Innovam heeft een training met AR-functionaliteiten (‘Augmented Reality’ of terwijl toegevoegde realiteit met een laag extra informatie) ontwikkeld voor de veilige demontage van elektrische auto’s, die onder meer door trainer Nico Kraak wordt gegeven. Kraak: “Naast het gangbare praktijk en theorie deel van de training hebben we een aantal tablets waarmee je onze de AR-app kunt opstarten. Als je dat doet, wordt er een auto in de ruimte geprojecteerd. De deelnemers kunnen met deze app proefondervindelijk uitvinden hoe dingen werken. Wat gebeurt er als ik het contact inschakel, als ik ga rijden of de rem bedien? Hoe lopen die flows? Ook hebben we hier een aantal real life elektrische voertuigen staan. Als je via een app online iets fout doet, druk je gewoon op reset en kun je weer opnieuw beginnen. Dat is wel anders als er 800 volt op een elektrisch voertuig staat… Als het dan misgaat, ontstaat er direct een gevaarlijke situatie.”

Page image
“Als je op een scherm een elektrische auto spanningsvrij maakt, ligt die druk er niet op"

Spanningsvrij maken

Kraak vertelt dat de cursisten, na de theoretische kennis en het oefenen in de AR-app ’s, middags in de praktijkruimte aan de slag gaan met wat ze ’s ochtends hebben geleerd. Hierbij maken ze gebruik van de demontagehandleiding voor het betreffende voertuig dat ze spanningsvrij gaan maken uit IDIS. “Wat we als eerste doen, is het voertuig spanningsvrij maken. De elektrische energie die in de batterij zit, is dan niet meer verbonden met onderdelen van het voertuig, Pas als de batterij geen spanning meer op de rest van het voertuig zet, kan het veilig demonteren beginnen. De training is deels online en deels fysiek. “Als je op een scherm een elektrische auto spanningsvrij maakt, ligt die druk er niet op. Dat is anders als je naast een voertuig staat en die meting moet doen. Dan zie je die jongens toch kijken: heb ik het wel goed gedaan? Met een app druk je hem er doorheen. Bij twijfel steek je in de praktijk niet over, maar in een app misschien wel.”

Sla een batterijpakket nooit binnen op

Een batterij van een elektrische auto weegt al snel 300 kilo. Als je daar geen rekening mee houdt en je ondersteunt het pakket tijdens de demontage niet goed, is dat volgens Kraak een recept voor problemen. Een grote li-ion batterij kan door valschade instabiel worden. “Een versnellingsbak is ook zwaar, maar die ligt er de volgende dag nog. Een beschadigd en instabiel batterijpakket kan in het uiterste geval leiden tot kortsluiting en spontane ontbranding met alle risico’s van dien.” Kraak drukt alle medewerkers van autodemontagebedrijven dan ook op het hart: sla een batterij niet zomaar in je magazijn op, maar zorg dat daarvoor een veilige aangewezen plek is. “Een goede afstemming met de lokale brandweer is hierbij van groot belang,” zegt hij beslist.

Page image
“Achter een scherm kun je je makkelijker verschuilen. Je moet in ons vak toch echt die spanning voelen"

Blended leren

Volgens Kraak is de opleiding ‘Veilig demonteren van e-voertuigen’ bij uitstek een manier van blended leren; deels theorie, deels praktijk. “Achter een scherm kun je je makkelijker verschuilen. Je moet in ons vak toch echt die spanning voelen, dat je iets potentieels gevaarlijks aan het doen bent. Mijn ervaring is dat het mensen dan beter bijblijft dan als het fictief is.” Sommige deelnemers zijn nieuwsgierig. Ik heb liever dat ze bij mij dan iets proberen, dan ongecontroleerd in een werkplaats. Ik krijg ook regelmatig van mensen terug dat als ze na de training iets aan het demonteren zijn, ze denken: daar heeft Nico iets over geroepen. Dan weten ze dat ze iets moeten opzoeken. Zo moet je je niet alleen aan de demontageregels houden, maar ook altijd duidelijk kenbaar maken dat je met hoog voltage bezig bent, zodat je collega’s dat ook weten.”

Handleidingen van 84 automerken in één online database: IDIS maakt demontage van ELV’s veiliger

Ieder autodemontagebedrijf zou voor de verwerking van elektrische voertuigen zoveel mogelijk gebruik moeten maken van de informatie vanuit IDIS. De kennisbank bevat de gedetailleerde demontage-instructies van autofabrikanten, die nodig zijn voor veilige verwerking.

Raadpleeg altijd eerst IDIS

Niet alleen monteurs in garagebedrijven en demonteurs in autodemontagebedrijven moeten volgens de trainer weten hoe ze een auto spanningsvrij kunnen maken, maar ook bijvoorbeeld de brandweer, politie en een berger. “Als een elektrische auto om een boom hangt, moet je eerst goed nadenken: hoe pakken we ‘m op? Het batterijpakket kan achter de achterbank zitten, in de bodemplaat of op de plek waar normaal de brandstof zit. Voor autodemontagebedrijven is hiervoor IDIS beschikbaar. IDIS is een ontzettend handig systeem, daarin vind je precies waar bij welke elektrische auto het batterijpakket zit. Raadpleeg dus altijd IDIS, voordat je iets gaat doen. Hetzelfde geldt voor een elektrisch autowrak met een beschadigde batterij, daar moet vooraf goed over het demontageplan worden nagedacht.” Kraak benadrukt dat je bij de autodemontage van elektrische voertuigen niet met méér, maar met andere dingen rekening moet houden. “Elektriciteit ruik je niet, zie je niet en als je ‘m voelt ben je te laat.”

Page image
Samen met Innovam heeft ARN een training voor het veilig demonteren van e-voertuigen ontwikkeld

Veilig demonteren van e-voertuigen

Een gedegen training is voor het demonteren van aandrijfbatterijen een eerste vereiste. Alleen dan kan het demontageproces veilig verlopen. Samen met Innovam heeft ARN een training voor het veilig demonteren van e-voertuigen ontwikkeld. Door deze training te volgen voldoen demonteurs aan de actuele eisen die gelden voor het veilig werken aan e-voertuigen op basis van de NEN 9140-norm. Meer informatie over deze training vind je hier.

Voor de eerste deelnemer van een autodemontagebedrijf aangesloten bij ARN is de training gratis.