De scooterrecycling in Nederland groeit

Gepubliceerd op 21 januari 2019

Wat gebeurt er in Nederland met andere vervoersmiddelen als ze zijn afgedankt? Green Light onderzocht het. In deel 3 van de reeks: de scooter.


Tekst Jens Holierhoek

Fotografie Robert Oosterbroek

Een recente verkoopdip of niet, de scooter kende het laatste decennium een enorme opmars. Of beter gezegd: de snor- en bromfiets, want de term ‘scooter’ wordt vaak gebruikt als verzamelnaam om beide varianten aan te duiden. Vooral dankzij de opkomst van de snorfiets – helmloos rijden met een snelheid van 25 km/u – telt Nederland in 2018 ruim 1,2 miljoen scooters, aldus het CBS. En dan te bedenken dat in 2007 de teller op zo’n 700.000 exemplaren stond. De verkopen, inmiddels ingezakt, werden gestuwd door de populariteit van de snorfiets. Zo’n één op de drie nieuwe snorfietsen werd op het hoogtepunt in de vier grootste steden verkocht. Men verliet de auto en het openbaar vervoer om op de snorfiets en bromfiets te stappen. Naast de stadse kilometers zetten de nieuwe scooterrijders hun voertuigen in voor woon-werkverkeer. De BOVAG over het succes: “Een helm is niet nodig; het is opstappen en rijden.”

Vrijwillig initiatief

Met de hausse in de verkopen zien we naar verwachting over een aantal jaar eenzelfde piek in het aantal afdankertjes.De gemiddelde levensduur van een scooter in Nederland is volgens de RAI Vereniging en BOVAG immers zo’n tien jaar. In die tien jaar op de weg legt een scooter gemiddeld zo’n 8.300 kilometer af. Met z’n 1,2 miljoenen rijden ze zo’n 1 miljard kilometer per jaar. Maar wat gebeurt er precies na zo’n decennium rondsnorren? Tot aan 2011 vrij weinig. Afgedankte scooters werden veelal gedemonteerd in eigen beheer, onder meer door onderdelenhandelaren. Of ze belandden gewoon op de schroothoop – al dan niet roestend en olie lekkend.

“De RAI Vereniging en BOVAG vonden dat de scooters die bij hun aangesloten bedrijven verkocht worden ook na hun levensduur niet zomaar in het afval konden verdwijnen”

Zeven jaar geleden veranderde dat. De RAI Vereniging en BOVAG vonden het tijd voor de stichting SRN: Scooter Recycling Nederland. Rob van der Linden, projectleider bij ARN en Scooter Recycling Nederland over de oprichting: “Een gestructureerde en milieuverantwoorde wijze van recycling was hard nodig. Omdat er geen netwerk van vergunde demontagebedrijven bestond, werd daar namelijk niets aan gedaan. De RAI Vereniging en BOVAG vonden dat de scooters die bij hun aangesloten bedrijven werden verkocht ook na hun levensduur niet zomaar in het afval konden verdwijnen.” Het vrijwillige initiatief van de brom- en snorfietsbranche – zonder winstoogmerk – werd in 2012 operationeel. Tegenwoordig wordt veertig procent van de afgedankte scooters bij vergunde bedrijven verwerkt en op een nette manier gerecycled. SRN zet zich in om dat aantal te verhogen, door bedrijven te motiveren deel te nemen aan het SRN-netwerk.

Innamepunten

Het netwerk van Scooter Recycling Nederland bestaat uit 64 demontagebedrijven en 200 inleverpunten. Die inleverpunten zijn vaak scooterdealers die de afgedankte scooters innemen vanuit een mvo-gedachte. Vanzelfsprekend speelt ook mee dat ze de scooterrijder graag in de showroom verwelkomen. Een versleten exemplaar brengen gaat immers goed samen met een nieuwe kopen. Na de inname sturen de aangesloten inleverpunten de oude brom- en snorfietsen door naar het demontagebedrijf in de buurt. Daar start het professionele recyclingproces.

De shredder in

De recycling bestaat uit een aantal stappen, weet Van der Linden. “Eerst verwijdert het demontagebedrijf de schadelijke stoffen. Vloeistoffen, zoals olie en brandstof, en accu’s vinden vervolgens hun weg naar erkende verwerkingsbedrijven. Onderdelen die nog geschikt zijn voor een tweede leven worden vakkundig gedemonteerd en als gebruikt onderdeel verkocht. De metalen frames gaan naar shredderbedrijven, waarna het verpulverde metaal wordt hergebruikt.” Scooter Recycling Nederland heeft berekend dat minimaal zeventig procent van een afgedankte scooter wordt gerecycled.

“Per jaar worden ruim 25.000 brom- en snorfietsen afgedankt, waarvan een steeds groter aantal het gestructureerde recyclingnetwerk in gaat”

Doorgroeien

Scooter Recycling Nederland heeft in haar jonge bestaan al veel voor elkaar gekregen. De toonaangevende importeurs, met een gezamenlijk marktaandeel van zo’n tachtig procent van de markt, doen mee; en financieren het systeem met een afdracht van vijf euro per verkochte brom- of snorfiets. Daarnaast zijn er zoals beschreven tientallen demontagebedrijven en honderden innamepunten. Klinkt als een succesverhaal, maar tevreden is SRN nog lang niet. “Goed gereguleerde recycling van scooters kan nog worden verbeterd”, meent Van der Linden. “Het belangrijkste is dat alle scooters die afgedankt worden in een goed gereguleerd netwerk terechtkomen. Dat de laatste eigenaar zonder kosten van zijn voertuig af kan en dat dus ook alle afgedankte scooters uiteindelijk netjes worden gerecycled.” In november startte SRN daarom een campagne om scooterrijders te attenderen op de mogelijkheid om hun oude scooter op een maatschappelijk verantwoorde manier te laten recyclen. Omdat slechts veertig procent van de afgedankte scooters nu terechtkomt in het gereguleerde kanaal, zijn hier nog heel wat stappen te zetten.