Autorecycling in Albanië

Gepubliceerd op 18 september 2018

Het is inmiddels bekend: de Nederlandse autorecyclingketen behaalt bijzondere prestaties. Hoe gaat het er eigenlijk aan toe in andere landen? De redactie van Green Light gaat op onderzoek uit en maakt een eerste stop in het mooie Albanië.


Tekst Alec Bergsma

Fotografie Alec Bergsma

Als we in het Italiaanse Ancona inschepen op de AF Marina, de ferry die ons naar de kustplaats Dürres in Albanië zal brengen, begint de kennismaking met het Zuid-Europese land. Het is geen gewoon passagierschip, zoals er zovele vertrekken uit de aan de Italiaanse oostkust gelegen plaatsen. De AF Marina is een wat wonderlijke combinatie van een vracht- en een passagiersschip. Er reizen in deze zomermaand, augustus, nagenoeg alleen geëmigreerde Albanezen mee, die enkele weken terugkeren naar hun geboorteland.

“De Albanese autobezitter laat zich het liefst zien in een Mercedes-Benz”

Naast hun auto’s, die vrijwel allemaal van het merk Mercedes-Benz blijken te zijn, wordt het schip geladen met autotrailers die voornamelijk zijn gevuld met auto’s van hetzelfde merk. Overigens rijp en groen door elkaar. Van heel nieuw tot exemplaren met ruime ervaring op de Duitse, Zwitserse en Nederlandse wegen.

Snelle economische ontwikkeling

Albanië is pas een parlementaire democratie sinds de val van het regime van Enver Hoxha, in 1991. Het land was straatarm, maar de economie ontwikkelt zich in een stormachtig tempo. Daarbij hoort natuurlijk autobezit. En zoals er in het Tunesië en Marokko van de jaren tachtig en negentig een grote voorkeur was voor auto’s van het merk Peugeot, laat de Albanese autobezitter zich het liefst zien in een Mercedes-Benz. De matige kwaliteit van het wegennetwerk in de kleine staat aan de West-Balkan heeft daar wellicht mee te maken. Het automerk wordt immers geroemd om zijn degelijkheid.

Duizenden kleine autohandelaren

Nu koopt een Albanees zijn of haar auto niet nieuw, bij een officieel dealerbedrijf. Dat is ook bijna onmogelijk. Autodealerbedrijven zoals we die in West-Europa kennen moeten er met een lampje worden gezocht. Zo heeft het merk met de ster er niet meer dan twee, in de hoofdstad Tirana en in de kustplaats Dürres. De keten van aankoop van een auto tot en met demontage ervan werkt daarom wat anders dan wij gewend zijn. Het land kent duizenden kleine autohandelaren, waar de consument een vers geïmporteerde auto kan uitzoeken. De kentekenplaten uit het land van oorsprong – niet zelden Nederland – zitten er dan vaak nog op. Overigens handelen niet alleen die kleine ondernemers in auto’s. Op ongeveer een kwart van alle auto’s in het Albanese verkeer hangt achter de ramen een bordje ‘shitet’, wat ‘te koop’ betekent. Veel Albanezen hopen een graantje mee te pikken van de groeiende honger naar auto’s in het land.

Inzet gebruikte onderdelen

Onderhoud wordt uitgevoerd door ‘merkspecialisten’, die hun rol combineren met die van een autodemontagebedrijf. We bezochten een typisch voorbeeld van zo’n bedrijf, Auto Service Miri in het Noord-Albanese Shkodër, waarvan de jonge ondernemer zich – hoe kan het ook anders – heeft gespecialiseerd in onderhoud aan Mercedes-Benz. Reparaties worden zoveel mogelijk uitgevoerd met gebruikte onderdelen, die ter plekke van de voorraad demontageauto’s worden afgeschroefd. Miri combineert met zijn succesvolle bedrijf dus de rol van garagehouder, onderdelenleverancier en autodemontagebedrijf.

Recyclingspecialisten niet te vinden

Heel mooi dat in Albanië zo intensief gebruik wordt gemaakt van onderdelen van demontageauto’s. Zonder dat er sprake is van een meting van het autorecyclingpercentage, kan met eigen ogen worden aanschouwd dat hergebruik hier bijna extreme vormen heeft aangenomen.

Reparaties worden zoveel mogelijk uitgevoerd met gebruikte onderdelen, die ter plekke van de voorraad demontageauto’s worden afgeschroefd.

Onduidelijk is echter, waar de keten verder gaat als Miri en zijn collega-ondernemers ‘klaar’ zijn met een demontageauto. Gespecialiseerde, laat staan gecertificeerde autodemontagebedrijven zoals we die in West-Europa kennen zijn in Albanië niet te vinden. We zagen in het zuiden van het land een soort ‘scrapyard’, waar de auto’s letterlijk op een hoop waren gegooid in het verder zo mooie landschap. Van verdere demontage leek geen sprake te zijn.

Shredderbedrijven kwamen we wel enkele keren tegen. Zo is er in de havenplaats Dürres direct naast de steiger voor de veerboten uit Italië een fors shredderbedrijf, waar metaal van allerlei herkomst door de machines gaat. Ook auto’s, maar of daaronder ook de auto’s zijn die Miri afdankt?

De autorecyclingketen staat in Albanië in de kinderschoenen. En de motieven voor autorecycling zijn ook duidelijk anders dan in West-Europa, waar de fabrikantenverantwoordelijkheid en milieubewustzijn leidend zijn. Albanezen recyclen vooralsnog auto’s omdat ze de onderdelen ervan willen hergebruiken. In het licht van het huidige economische klimaat van het land is dat prima. Want die economie ontwikkelt zich immers stormachtig en autorecycling zal zich mee ontwikkelen.