Autorecycling op de kaart in Caribisch Nederland

Gepubliceerd op 02 januari 2020

Het is inmiddels bekend: de Nederlandse autorecyclingketen behaalt bijzondere prestaties. Maar hoe gaat het er eigenlijk 7.000 kilometer verderop aan toe, in Caribisch Nederland? De redactie van Green Light neemt de zonovergoten bijzondere gemeenten Bonaire, Saba en Sint Eustatius onder de loep.

 

Saba als lichtend voorbeeld

Saba als lichtend voorbeeld

Dat Saba het zo goed doet in de afvalrecycling in het algemeen en de autorecycling in het bijzonder, is ook naburige eilanden niet ontgaan. In november 2019 bezochten vertegenwoordigers van Sint Maarten Saba om de fijne kneepjes van het recyclingvak te leren. Saba staat op haar beurt open voor een samenwerking met andere eilanden om zo kennis te delen en het afvalmanagement in de regio te verbeteren.

Bonaire, Saba en Sint Eustatius zijn maar postzegeltjes in de Caribische Zee. Op Bonaire wonen 20.000 bewoners, terwijl Sint Eustatius en Saba elk maar een paar duizend inwoners kennen. Toch zijn er dankzij toerisme flink wat meer mensen op de eilanden te vinden. Vooral Bonaire is een toeristenmagneet. Per cruiseschip en vliegtuig wisten in 2017 maar liefst 535.000 vakantiegangers en zakenreizigers voet aan wal te zetten, aldus het CBS. Mede dankzij al die vakantiegangers rijden er heel wat (huur)auto’s rond op de eilanden, maar wat gebeurt daar eigenlijk mee als ze – versneld door een combinatie van felle zon, vaak onverharde wegen en zilte zeelucht – aan het einde van hun latijn zijn gekomen?

Bonaire: afvalbedrijf Selibon werkt aan een autowrakvrij eiland

Op Bonaire, 40 bij 8 kilometer groot, zijn geen stoplichten te vinden. Dat past goed bij de ontspannen sfeer op het eiland, maar het zorgt nog weleens voor een aanrijding. Gemiddeld twee keer op een dag is het raak. Als een auto zwaar gehavend uit de strijd komt – of op andere wijze zijn laatste ademteug uitblaast – dan verdwijnt de bolide nog te vaak in een hoekje op het erf. Kostbare onderdelen worden waar mogelijk verkocht, maar de rest van het wrak verroest. Vloeistoffen die slecht zijn voor het milieu verdwijnen in de bodem. Volgens de Stichting Recycling Bonaire groeit de wrakkenberg op Bonaire met zo’n 250 auto’s per jaar.

Als een auto zwaar gehavend uit de strijd komt – of op andere wijze zijn laatste ademteug uitblaast – dan verdwijnt de bolide nog te vaak in een hoekje op het erf

Gelukkig is het plaatselijke afvalverwerkingsbedrijf Selibon de afgelopen zomer een campagne gestart om het eiland autowrakvrij te krijgen. Zo heeft Selibon als overheidsinstantie een machine gekocht om het afval te pletten, natuurlijk niet voordat de herbruikbare onderdelen zijn verwijderd. Het pakketje schroot wordt vervolgens verkocht aan buitenlandse afnemers die zorgen voor de recycling van het materiaal. Elke maand gaan drie containers vol metaalschroot van het eiland naar Taiwan. Selibon haalt afgedankte auto’s gratis op en elk exemplaar wordt geregistreerd. Oude oliën stuurt het naar Bopec, de olieoverslagterminal op het eiland. Met oude autobanden weet Selibon voorlopig nog geen raad, maar ze worden in geval niet maar zoals vroeger gedumpt op de afvalberg – of erger nog: verbrand. Geduldig wachten ze op een oplossing.

Saba: voorloper in autorecycling

Saba kan van de drie BES-eilanden gezien worden als voorloper op het gebied van autorecycling. In juni 2015 was Saba immers het enige eiland dat de ‘Green Deal Beter Afvalbeheer Caribisch Nederland’ ondertekende. In de Green Deal is afgesproken dat vooraanstaande Nederlandse recyclingorganisaties, aangevoerd door de ministeries van Economische Zaken en Infrastructuur en Milieu, hun kennis delen met Saba en ook materiaal beschikbaar stellen.

Saba kan van de drie BES-eilanden gezien worden als voorloper op het gebied van autorecycling. Autowrakken worden er stuk voor stuk opgeruimd

Dat de Green Deal goed is aangeslagen, blijkt wel uit het feit dat Saba recent een stap kon maken in de verdere ontwikkeling van de autorecycling-activiteiten op het eiland. Inmiddels is het Amerikaanse recyclingbedrijf Cadwell op voorspraak van Bruce Zagers, commissaris van Openbare Werken op Saba, begonnen met het opruimen van de autowrakken. Dankzij de Green Deal zijn die de afgelopen jaren verzameld en verwerkt. In totaal is al 310 ton metaalschroot naar Puerto Rico verscheept, waarvan een deel afkomstig is van afgedankte auto’s. Ook 500 autobanden volgden dezelfde route. Cadwell vermeldt trots dat de Puerto Ricaanse autoriteiten het geïmporteerde metaalschroot bovenmatig schoon vonden. En dat horen ze op Saba én bij ARN graag.

Sint Eustatius: autowrakkeninzameling als gebaar politieke daadkracht

Begin 2018 stelde Den Haag Sint Eustatius onder curatele (en later dat jaar volgde ook Bonaire) vanwege politiek wanbeheer. Toenmalig Staatssecretaris Knops van Koninkrijksrelaties nam, op 7.000 kilometer afstand, het roer over. Nederlandse media die schreven over Sint Eustatius lichtten steevast twee zaken uit om de treurige staat van het eiland te schetsen: een overbevolking van alles kaal grazende geiten én de aanwezigheid van honderden autowrakken. Om zijn daadkracht te tonen pakte Knops de overlast van autowrakken snel aan. In december 2018 zijn de eerste 300 autowrakken van het eiland afgevoerd, is te lezen in Knops ‘Voortgangsrapportage Sint Eustatius’ uit mei 2019. En het afgelopen jaar zijn ook de overige wrakken opgehaald en milieuvriendelijk ontmanteld. Om dat te kunnen doen is er een werkplaats ingericht. Uiterlijk begin 2020 moeten alle ontmantelde wrakken weggevoerd zijn.

Caribisch Nederland
Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Daarnaast bestaat er nog Caribisch Nederland. Dat zijn de eilanden met een aparte status binnen Nederland: Bonaire, Saba en Sint Eustatius. Samen met Aruba, Curaçao en Sint Maarten vormen zij het Caribisch deel van het Koninkrijk. Hoewel Bonaire, Saba en Sint Eustatius als BES-eilanden in één adem met elkaar worden genoemd, zijn het geen buren. Saba en Sint Eustatius liggen immers een stuk noordelijker in de Caribische Zee.