‘Het is tijd voor een level playing field voor scooterrecycling’

Gepubliceerd op 23 september 2021

Scooter Recycling Nederland bestaat 10 jaar. Reden voor een feest. Want dankzij de stichting en de aangesloten SRN-bedrijven worden brom- en snorfietsen in Nederland hoogwaardig gerecycled. Het jubileum is gelijktijdig het startpunt voor een landelijke campagne om consumenten bewuster te maken van het belang van scooterrecycling.

 

Het initiatief voor Stichting Scooter Recycling Nederland (SRN) kwam een decennium geleden van de RAI Vereniging en BOVAG. In Nederland rijden zo’n 1,2 miljoen brom- en snorfietsen rond. Als vertegenwoordigers van scooterfabrikanten en -importeurs (RAI Vereniging) en scooterbedrijven (BOVAG) was en is het van maatschappelijk belang om deze voertuigen aan het eind van de rit op een verantwoorde manier te recyclen. Sinds een paar maanden is sectiemanager scooters, motoren en equipment Martijn van Eikenhorst van Rai Vereniging de nieuwe voorzitter van SRN. Van Eikenhorst: “Alles wat je netjes op de markt zet, moet je er ook netjes vanaf halen. Als SRN faciliteren we dit en daarnaast zijn wij het aanspreekpunt voor alles rondom scooterdemontage voor politici in Den Haag.”

Vrijwillig initiatief

Waar de coronacrisis sommige branches, zoals toerisme en horeca, maanden plat legden, geldt dat niet voor de scooterindustrie. “De verkoop van scooters heeft tijdens corona een enorme vlucht genomen. Hoewel wij een vrijwillig initiatief zijn van de brom- en snorfietsbranche zie je toch dat er in algemene zin meer aandacht is voor duurzame recycling.” Van Eikenhorst geeft aan dat dit een goede ontwikkeling is. Al had hij liever gezien dat er een Algemeen Verbindend verklaring voor scooters was gekomen, zodat iedereen die een scooter op de Nederlandse markt brengt verplicht is een recyclingbijdrage te betalen. “Daar hebben we ons afgelopen jaren hard voor gemaakt, maar dat is helaas niet gelukt. Alleen zo creëer je een level playing field.”

'Alles wat je netjes op de markt zet, moet je er ook netjes vanaf halen. Als SRN faciliteren we dit'

Duurzaam recyclen

Het landelijke netwerk van SRN bestaat inmiddels uit meer dan 180 inleverpunten en ruim 65 scooterdemontagebedrijven. Zij zorgen ervoor dat de eigenaar zijn oude scooter kosteloos kan inleveren, waarna het SRN-erkende demontagebedrijf de milieubelastende materialen verwijdert, zoals olie, brandstof en de accu en de banden eraf haalt. Waar mogelijk worden onderdelen gedemonteerd die als gebruikt onderdeel verkocht worden. De materialen worden vervolgens ingezameld door inzamelbedrijvenbedrijven en gerecycled. Het metaal dat overblijft, wordt via een shredderbedrijf teruggewonnen voor hergebruik. Door de materialen duurzaam te recyclen en te verwerken in nieuwe producten dragen de deelnemers van SRN bij aan de circulaire economie.

Page image

‘Op eigen kracht verder’

“Als scootereigenaar heb je altijd een keuze als je scooter aan het einde van zijn levensduur is. Of je brengt hem weg naar een van de SRN-inleverpunten óf je sloopt hem in eigen beheer. In alle gevallen moet eerst de tenaamstelling van het voertuig worden gestopt. Wanneer mensen kiezen voor sloop in eigen beheer moeten zij het voertuig via de RDW of vakhandel van hun naam laten halen. Als SRN hebben wij daar geen enkel zicht op. Het kan zijn dat de scooter dan in delen bij de stort of in de container terechtkomt.” Om milieuverantwoorde recycling van afgedankte brom- en snorfietsen te realiseren, maakt SRN zich daarom hard voor zoveel mogelijk zogenaamde ORAD-meldingen (Online Registratie Autodemontage). Een SRN-erkend bedrijf meldt een voertuig online voor demontage aan, waarna het kenteken direct wordt afgemeld in het kentekenregister. Van Eikenhorst legt uit dat SRN geprobeerd heeft om sloop in eigen beheer af te schaffen, maar dat daar zoveel voorwaarden bij kwamen kijken, dat de stichting dit financieel gezien niet kon dragen. “Je moet bedenken dat een scooter, in tegenstelling tot een auto, weinig restwaarde heeft. De reststromen die na demontage overblijven zijn te klein, daarbij is de milieu-impact ook minder. De voorwaarden die erbij zouden komen vanuit overheid zou het mooie vrijwillige initiatief van de markt kapotmaken. Daarom is besloten om op eigen kracht verder te gaan en onder andere door middel van een landelijke campagne ervoor te zorgen dat steeds meer importeurs zich bij SRN aansluiten.”

Page image
Martijn van Eikenhorst

Martijn van Eikenhorst

Sinds een paar maanden is sectiemanager scooters, motoren en equipment Martijn van Eikenhorst van Rai Vereniging de nieuwe voorzitter van SRN.

Toekomst is elektrisch

Net als bij auto’s gaat het elektrificeren van scooters snel. Van Eikenhorst: “Een op drie scooters die verkocht wordt, is momenteel elektrisch.” Op dit moment is het aanbod van end of live scooters met een elektrische aandrijving nog heel beperkt. “De komende jaren hebben we om ons voor te bereiden en te anticiperen op de hoos die gaat komen. Zo doen we nu kennis op, kijken we hoe batterijen zijn opgebouwd en welk netwerk we hiervoor kunnen gaan inrichten.” Verder wordt er gekeken of de batterijpakketten makkelijk te verwijderen zijn en nog een andere toepassing kunnen krijgen. Van Eikenhorst benadrukt dat hij hoopt dat de partijen die scooters op de markt brengen hun verantwoordelijkheid nemen en in de ontwerpfase al nadenken over de uiteindelijke recycling. “Voor lithiumbatterijen geldt een producentenverantwoordelijkheid. Het zou mooi zijn als uiteindelijk alle scooterproducenten hun recycling netjes via SRN laten lopen.”

Level playing field

De grootste uitdaging op het gebied van scooterrecycling is het level playing field. “Hoewel alle merken afgedankte scooters uiteindelijk in het SRN-recyclingkanaal komen, betalen niet alle partijen die scooters op de markt brengen hieraan mee.” Van Eikenhorst geeft aan dat de meeste grotere partijen aan het systeem bijdragen, maar een aantal veelal kleinere partijen nog niet. Aan SRN de taak om deze partijen continu op hun verantwoordelijkheid te wijzen. “Als praten niets oplevert, zoeken we naar andere wegen, zoals de politiek. Het kan niet zo zijn dat je bij de verkoop van een scooter wél de recyclingbijdrage van € 5,- int, maar vervolgens niet bijdraagt aan de hoogwaardige recycling van afgedankte scooters.”

'Hoewel alle merken afgedankte scooters uiteindelijk in het SRN-recyclingkanaal komen, betalen niet alle partijen die scooters op de markt brengen hieraan mee'
Page image

Wet- en regelgeving

In de gesprekken die Van Eikenhorst heeft met politici lobbyt hij ook voortdurend voor scooterrecycling. “De wetgeving rondom end of life vehicle komt eraan, dat is mooi want dat geeft houvast.” Daarnaast is er de new battery regulation. “De verwachting is dat er productentverantwoordelijkheid voor batterijen komt.” Dit betekent dat producenten of importeurs (mede) verantwoordelijk zijn voor het afvalbeheer van de batterijen die door hen op de markt zijn (of worden) gebracht. “Als je een product op de Europese markt brengt, heb je de verantwoordelijkheid om er ook voor te zorgen dat dit aan het einde van de levensduur netjes gerecycled wordt. Handhaving is hierbij wel een uitdaging. Als SRN hebben we het met relatief weinig middelen op een goede manier geregeld. Ik zou zeggen: Den Haag omarm dat! We werken met z’n allen aan een beter milieu, maar dat moet ook gefinancierd worden. Het kan niet de bedoeling zijn dat scooterdemontagebedrijven geld toe moeten leggen op scooterrecycling.”

Mobiliteitsbehoefte

Van Eikenhorst gelooft dat de verschuiving in mobiliteitsbehoefte (lees: de verwachting is dat het gebruik van elektrische scooters in steden alleen maar zal toenemen) ook effect zal hebben op het aantal scooters dat in Nederland rondrijdt en uiteindelijk gerecycled zal moeten gaan worden. “Doordat sloop in eigen beheer is toegestaan verdwijnen lithiumbatterijen nu nog in de bakken die in supermarkten staan of wordt een batterij in een afvalcontainer gestopt. Dit moeten we met z’n allen niet willen. Als SRN pleiten we daarom voor een mooie retourstroom voor scooters waarbij iedereen (red: dealers, importeurs, producenten) bijdraagt in zijn verantwoordelijkheid.

 

Page image
'Het zou helpen als de markt van scooterdealers verder professionaliseert. Bij scooters is het veel meer versnipperd'

Blik op de toekomst

Over vijf jaar hoopt Van Eikenhorst dat het voor alle importeurs en producenten vanzelfsprekend zal zijn als je scooters op de markt brengt je je aansluit bij SRN. Van de stichting vraagt dit de komende jaren om het voortdurend op orde houden en uitbreiden van het netwerk van inleverlocaties, het informeren van consumenten waar ze op moeten letten als ze hun oude scooter willen inleveren voor recycling en het terugdringen van het aantal freeriders die niet bijdragen aan het systeem maar er wel gebruik van maken. “Het zou helpen als de markt van scooterdealers verder professionaliseert. Waar je bij auto’s maar met een paar professionele partijen te maken hebt, is het bij scooters veel meer versnipperd.” Tot slot komt de samenwerking met ARN nog even ter sprake. “We zien de relevantie en het belang van ARN als uitvoeringsorgaan en werken altijd erg prettig samen. Samen maken we ons elke dag weer hard voor hoogwaardige recycling van voertuigen. Niets meer en niets minder.”